به گزارش رخداد شمال ، بخشی از آیین سیزده بدر را باور داشت‌هایی تشکیل می‌دهد که به نوعی با «تقدیر و سرنوشت» در پیوند بوده و در باورهایی همانند فال گوش ایستادن، فال گیری، گره زدن سبزه و بخت گشایی رایج می‌دانند.

سیزده بدرِ پیشینیانمان، روزی برای گرامیداشت و پاکیزگی طبیعت و مظاهر آن و زیست‌بوم مقدس آنان بود، در حالی که امروزه روز ویرانی و تباهی طبیعت است.

چنین مراسمی که عموما به «پیش بینی آینده» یا «تاثیرگذاری بر آینده» مربوط است، تنها متعلق به سیزده بدر نیست و در چهارشنبه سوری و دیگر مناسبت‌های نوروزی نیز دیده می‌شوند.

در این روز همه مردم برای احترام به طبیعت در روز سیزده بدر به سراغ طبیعت می‌روند و علاوه بر اینکه موجب ایجاد صمیمیت در خانواده‌ها می‌شوند، می‌توانند از طبیعت نیز بیشترین استفاده را انجام دهند.

یک کارشناس فرهنگی در گفت‌وگو با خبرنگار ما، گفت: عدد سیزده در نزد ایرانیان و جوامع کهن، به دلیل خاصیت بخش‌ناپذیری آن، عددی «بد» عنوان می‌شود در حالی که عدد دوازده از قابلیت بخش‌پذیری بسیار بالایی برخوردار است و به پنج مقسوم کامل و چهار مقسوم با خارج قسمت غیر گنگ، قابل تقسیم است.

جواد احمدپور افزود: سخن درباره ویژگی‌های خاص و جالب اعدادی همچون سه، پنج، هفت، دوازده، سی، چهل، هفتاد و دو، بسیار است.

وی تصریح کرد: انتخاب سیزده برای این جشن ایرانیان، به دلیل نحس بودن آن نیست، بلکه روز سیزدهم هر ماه خورشیدی در گاهشماری‌های ایرانی از آن ایزد «تیشتـَر»، ایزد آورنده باران و سال خوب است.

این کارشناس فرهنگی یادآور شد: در گاهشماری سیستانی «تیرکیانوا»، در سغدی «تیشیج»، در خوارزمی «چیریج» بوده که ایرانیان این روز را برای خجستگی بسیار آن انتخاب کردند و اینکه در برخی نواحی نیز که سیزده بدر را در روز چهارشنبه برگزار می‌کنند چرا که روز چهارشنبه در ایران باستان با نام «تیشتـَر شید» شناخته می‌شده و در نتیجه پیوندی میان چهارشنبه و روز سیزدهم وجود دارد.

سیما جعفرپور فعال فرهنگی نیز در گفت‌وگو با خبرنگار ما، با بیان اینکه باورهای مرتبط با بخت و تقدیر، از اعتقادهای بسیار کهن و همچنان زنده و پایدار «زروانی» ایرانیان در سیزده بدر نیز سرچشمه می‌گیرد، گفت: همه مردمان در آغاز هر مرحله جدید در زندگی و روزگار خود، به نوعی در جستجو و گمانه زنی برای آینده هستند.

جعفرپور افزود: افراد بسیاری که یک واقعه نیک یا بد را در نخستین روز هفته، در نخستین روز ازدواج، در نخستین روز شغل جدید را به کل آن روز یا واقعه تعمیم می‌دهند و به «فال نیک یا بد» تعبیر می‌کنند.

وی تصریح کرد: آیین‌های سیزده بدر زیبا و دوست داشتنی هستند و همراه با بازی‌های گروهی، ترانه‌ها و رقص‌های دسته جمعی، گردآوری گیاهان صحرایی، خوراک‌پزی‌های عمومی، بادبادک پرانی، سوارکاری، نمایش‌های شاد، هماوردجویی‌های جوانان و آب پاشی و آب بازی بخشی از آن آیین‌ها است.

این فعال فرهنگی گفت: سیزده بدر امروزی تنها نامی از یک جشن کهن را برخود دارد و هیچ شباهتی به آیین کهن و یادگار نیاکان ما ندارد.

وی یادآور شد: نحوه اجرای این جشن، همانند بسیاری از دیگر آیین‌های ایرانی، از شیوه اصیل و باستانی خود دور شده و به شکل فعلی آن، دارای سابقه تاریخی در ایران نیست.

جعفرپور افزود: اگر در گذشته مادران و پدرانمان، سبزه‌های نوروزی خود را در این روز به صحرا می‎برده و برای احترام به زمین و گیاه، آن را در آغوش زمین می کاشتند اما امروزه ما آن را به یکدیگر پرتاب می‌کنیم که تکه تکه شود.

سیزده بدر در مازندران نیز همچون شهرها و روستاهای سراسر کشور روزی بریا فتن به دل طبیعت است‌‌، آن‌هم طبیعت بی‌نظیر مازندران که متأسفانه در این سال‌ها بیشتر زمانی برای نابودی طبیعت بوده است.
بر کسی پوشیده نیست که طبیعت این موهبت خدادادی را باید به‌عنوان امانتی برای نسل‌های آینده بدانیم و به فکر حفاظت از آن باشیم.

جنگل‌های بی‌نظیر مازندران امروزه به محلی برای دپوی زباله و همچنین نابودی درختان توسط سودجویان تبدیل شده است و ضروری است با توسعه فرهنگ نگهداری از منابع طبیعی و همچنین اجرای قوانین سختگیرانه، برای این نعمت بزرگ خداوند تلاش کنیم چرا که بسیاری از استان‌های فاقد جنگل و طبیعت زیبا، امروز به شمال کشور به‌ویژه مازندران غبطه می‌خورند اما آنچنان که باید به حفظ و حراست از آن توجهی نداریم.

سیزده بدرِ پیشینیانمان، روزی برای ستایش تیشتر، برای طلب باران فراوان در سال جدید و همچنین برای گرامیداشت و پاکیزگی طبیعت و مظاهر آن، و زیست بوم مقدس آنان بود در حالیکه امروزه روز ویرانی و تباهی طبیعت است.

بر این باورم که برای سپندارمذ ایران، برای ایزدبانوی زمین سرسبز، هیچ روزی غم انگیزتر از سیزده بدر امروزمان نیست./ بلاغ